četvrtak, 30 April 2020 10:58

Oprost i prelaženje preko tuđih grešaka


Oprost i prelaženje preko tuđih pogrešaka još je jedna od plemenitih vrlina odgoja i pravila druženja. Jer, u društvenom životu nema mnogo onih koji nisu oštećeni po pitanju nekog prava i da im neko nije povrijedio njihovu čast. Neprekinuti tok društvenog života zasniva se na oprostu i prelaženju preko tuđih pogrešaka, jer kada bi svi ljudi bili strogi u traženju pune naknade svojih prava i ne bi prelazili ni preko najmanjih pogrešaka drugih, život bi postao veoma gorak i nestao bi duh iskrenosti i povjerenja, a uzajamno pomaganje i saradnja među njima ukazali bi se kao neostvarivi.

 

Oprost u Kur’anu

U brojnim primjerima u Kur’anu Časnom naređeno je da ljudi izaberu oprost kao pohvaljeni način te da, ako vide grijeh i posrnuće kod brata svoga u vjeri, pređu preko njegovih pogrešaka. Kur’an na jednom mjestu kaže:

َينِلِاهَْ الِنَ ع ْ ضِرْعَ أَ و ِفْرُعْالِ بْرُمْ أَ وَوْفَعْ الِذُخ

A ti se prihvati praštanja, zahtijevaj da se dobro čini i od neznalica se okreni! (El-A‘raf, 199)

 

Praštanje je jedna od osobina bogobojaznih

Tako se u sljedećem ajetu praštanje i prelaženje preko tuđih grijeha smatra osobinom bogobojaznih:

 َينِنِسْحُمْ الُّبُِ يُ اللهَ و ِاسَّ النِنَ عَينِافَعْ الَ و َ ظْيَغْ الَينِمِظَكْ الَ وِاءَّ َّ الضَ وِاءَّ َّ الس ِ فَونُقِنفُ يَينَِّال

Onima koji dijele i kada su u obilju i kada su u oskudici, koji srdžbu savlađuju i koji ljudima opraštaju. A Bog zaista voli dobročinitelje. (Ali ‘Imran, 134)

I također se kaže:

ٌيمِحَّ رٌورُفَ غُ اللهَ وْمُكَ لُ اللهَرِفْغَن يَ أَونُّبُِ ت َ لا أُحَفْصَْ لَوا وُفْعَْ لَ...و

Neka im oproste i ne zamjere! Zar vam ne bi bilo drago da i vama Bog oprosti? A Bog prašta i samilostan je. (En-Nur, 22)

ٌيمِحَّ رٌورُفَ غَ اللهَّنِإَوا فُرِفْغَ تَوا وُحَفْصَ تَوا وُفْعَن تِ إَو

A ako preko toga pređete i opravdanje prihvatite i oprostite, pa – i Bog prašta i samilostan je. (Et-Tegabun, 181)

 

 

 

Odgojna tačka

Ovdje nije naodmet istaknuti jednu odgojnu tačku, a to je zajedništvo opraštanja i prihvatanja opravdanja u navedenim i drugim sličnim ajetima, iako je moguće da korištenje sinonima bude u cilju naglašavanja. Ragib Isfahani kaže: “Iako su ‘afv (عفو) i safh (صفح) istog značenja i oba termina govore o prelaženju preko grijeha drugih, ipak treba znati da je riječ safh jača u pojašnjenju ovog značenja. Jer, riječ safh pored značenja prelaženja preko tuđih grijeha u sebi sadrži i značenja “ne okrenuti se, izbjegavati i zanemariti nečiji grijeh.” Grješniku se može oprostiti nakon što bude osuđen na kaznu, ali safh znači okrenuti pogled na drugu stranu i ne obraćati pažnju na nečiji grijeh, pa ako grješnik traži oprost s njim se tako ophoditi kao da ustvari grijeh uopće nije od strane njega ni prouzročen. ‘Afv je u značenju prekrivanja, ali safh znači okrenuti pogled na drugu stranu, ne obraćati pažnju. U značenju riječi ‘afv sa pretpostavkom počinjenog grijeha, na njega se stavlja zastor i prelazi se preko njega, ali kod riječi safh grijeh se u potpunosti zanemaruje. Kur’an Časni kaže o oprostu:

 َينِمِالَّ الظُّبُِ ي َ لاُهَّنِ إِ اللهََ عُهُرْجَأَ فَحَلْصَ أَا وَفَ عْنَمَا فَهُلْثِ مّى ٌةَّىئِيَ سٍةَّىئِيَ سُاءَزَ جَو

A kazna za nepravdu je uzvratiti istom mjerom. A onome koji oprosti i izmiri se njegova nagrada je kod Boga; On, uistinu, ne voli nasilnike. (Eš-Šura, 40)

Ovdje se s pretpostavkom počinjenog grijeha i zaslužene kazne kaže: “A onome koji oprosti (‘afv) i izmiri se njegova nagrada je kod Boga. On, uistinu ne voli nasilnike.” Ali, u vezi termina safh se kaže:

  ٌم َ لَ سْلُ قَ وْمُهْنَ عْحَفْاصَف

A ti im oprosti i reci: Mir! (Ez-Zuhruf, 89)

Znači, sa njima se ophodi pomirljivo i lijepo.

Također se kaže:

َيلِمَْ الَحْفَّ الصِحَفْاصَف

...Pa ti oprosti lijepim oprostom. (El-Hidžr, 85)

Drugim riječima: Ne kori mnogobošce zbog neznanja njihovog i nipošto im ne uzimaj za zlo grijehe i uznemiravanja njihova! Ragib kaže: ثريبّفح ترك التّ الص Safh znači proći se prekoravanja i iznošenja grješnikovog grijeha. Kao što je Jusuf, a.s., rekao svome bratu:

 ْمُكَ لُ اللهُرِفْغَ يَمْوَْ الُمُكْيَلَ عَيبَْ ثَ ت َ لا ...

Ja vas sad neću koriti – Bog će vam oprostiti... (Jusuf, 92)

Jusuf sebi nije dao za pravo da to oprosti nego im u oprost Božiji ulijeva nadu.

 Imam Riza, mir neka je s njim, u vezi plemenitog ajeta Pa ti oprosti lijepim oprostom kaže:

 ٍتابِ عِرْيَ غْنِ مُوْفَعْلَا

“Safh je opraštanje bez prekoravanja.”100

Ukratko, stepen safh veći je od stepena ‘afv i prema kazivanju logičara, između safh i ‘afv postoji subordinirajući odnos u tom smislu da je svaki safh istovremeno i ‘afv, ali svaki ‘afv nije i safh.

 

Izvor: Muhammed Reza Mahdevi Kani, Koraci ka samoizgradnji, sv.2, s perzijskog preveli Elvir Musić, Samed Jelešković i Refik Razić, Fondacija Mulla Sadra, Sarajevo 2012, str. 205-207.

Ocijeni
(1 Glasaj)
Čitano 193 puta

Magazin Ašk